Küresel ekonomideki gelişmeler ve iklim koşulları, bu yıl pamuk fiyatlarının seyrinde belirleyici oldu. Pamuğun libre fiyatı ocak ayında yüzde 1,7 değer kaybetti. Jeopolitik risklerin artması ve hava koşullarına ilişkin endişeler nedeniyle takip eden aylarda dalgalı bir seyir izleyen fiyatlar, ağustos ayında 0,9374 dolara kadar yükseldi.
Ancak eylül ayında yaşanan sert düşüşle pamuk fiyatları yüzde 15,7 geriledi. Böylece Eylül 2022'de kaydedilen yüzde 24,6'lık düşüşten bu yana en hızlı aylık gerileme gerçekleşti.
Yıla 0,60 dolardan başlayan pamuğun libresi, eylül ayını 0,7852 dolardan tamamladı. Sert aylık düşüşe rağmen pamuk fiyatları yılbaşına göre yüzde 30 değer kazandı.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, pamuk fiyatlarındaki düşüşün başlıca nedenlerinden birinin küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler olduğunu belirtti. Faiz oranlarının yüksek seviyelerde kalmasının ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği beklentisinin pamuk talebine ilişkin kaygıları artırdığını ifade etti.
Ergezen, fiyatlardaki düşüşün zamanlamasının ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımı yaptığı döneme denk geldiğine dikkat çekti.
Bu yıl pamuk fiyatlarının genel olarak yüksek seviyelerde seyretmesinde petrol fiyatlarının etkili olduğunu belirten Ergezen, petrol fiyatlarının yüksek kalmasının polyester yerine pamuğa yönelik talebi artırabileceği beklentisini öne çıkardı.
El Nino etkisi ve Hindistan'da muson yağışlarının azalması, pamuk arzını olumsuz etkileyen faktörler arasında yer aldı. Ergezen, bu gelişmelerin etkilerinin yılın başından itibaren hissedildiğini belirtti.
Ergezen'e göre son dönemdeki düşüşte kâr satışlarının yanı sıra küresel büyümeye ilişkin endişeler de etkili oldu. Endüstriyel üretimde kullanılan pamuk gibi ürünlere yönelik talebin azalabileceği beklentisi, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Rabobank Kıdemli Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analisti Owen Wagner, pamuk talebinin sürdürülebilmesi açısından küresel gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesinin önemine dikkat çekti.
Wagner, pamuk talebinin sürdürülebilmesi için küresel GSYH'de yüzde 3'lük büyümenin gerekli görüldüğünü belirtti. Yüksek enerji fiyatları dikkate alındığında uluslararası kuruluşların tahminlerinin, bu yıl pamuk talebinde kayda değer bir artışın zor olabileceğine işaret ettiğini ifade etti.
Petrol ve petrokimya ürünlerinin pahalanmasının pamuğun sentetik elyaflar karşısındaki rekabet gücünü artırdığını ifade eden Hansen, eylül ayında ise fiyatların sert şekilde gerilediğini kaydetti.
Hansen, daralan iplik üretim marjları, zayıf siparişler ve uygun fiyatlı Brezilya pamuğunun bol miktarda bulunmasının tekstil üreticilerinin yüksek fiyatlardan alım yapma isteğini azalttığını belirtti. Çin'den gelen talebin beklentileri karşılayamamasının da pamuk fiyatları üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.